محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1661
مرآة البلدان ( فارسى )
تومان به بعضى از منالهاى دارالخلافه تخفيف مبذول فرمودند . ميرزا فتح الله خان سرهنگ كه در مدرسهء دارالفنون تحصيل علم هندسه و توپخانه نموده به معلمى كل افواج توپخانهء قاهره برقرار گرديد و دويست نفر توپچى خلخالى نيز به او سپرده شد . ميرزا يوسف خان مستشار وزارت عدليهء اعظم بر حسب استدعاى جناب مشير الدوله وزير عدليهء اعظم به رتبهء سرتيپى اول خارج از قشون و حمايل و نشان شيروخورشيد از آن رتبه سرافراز آمد . ناخوشى و با كه در تبريز بروز يافته بود روبه تخفيف نهاده در خوى نيز ناخوشى مزبور بروز كرده ولى كم شده است . شاهنواز خان خارانى به كرمان آمده كه قرار نوكرى خود را بگذارد . هزار و ششصد نفر سواره و پيادهء تركمان در حوالى سرخس نمودار شده و عازم تاختوتاز آن حدود بودهاند سهام الدولهء ايلخانى به حكم نواب و الا حسام السلطنه بر آنها تاختن نموده بسيارى از آنها را مقتول و بقيه را متفرق ساخت . همچنين از كلات خبر دادند كه دو هزار سواره و پياده از حوالى چهچه عبور كرده به قلعه رستم سركوب قلعهء قراتيكان و به تپههاى سركوب آنجا مستولى شده و اطراف قلعهء قراتيكان را محاصره نموده و بناى جنگ نهاده سربازان رشيد ترشيزى و پيادگان دلير چولائى و اهل قلعه سيصد نفر از آنها را به ضرب گلوله از پا درآورده باقى فرار كردند و در هر دو واقعه جمعى از تراكمه اسير شدند . روز سيزدهم رجب كه عيد مولود مسعود حضرت امير المؤمنين على بن ابى طالب عليه السلام است سلام عام منعقد و ذات ملكوتىصفات همايون در تالار تخت مرمر به سرير خسروانى جلوس فرموده نطق مسطور در ذيل را بيان فرمودند : نطق همايون در سلام مخصوص روز عيد مبارك البته امروز خيال مىكنيد كه چرا من ملبس به لباس اهل نظام شدهام ؟ علت آن است كه چون امروز روز عيد مولود امير المؤمنين عليه السلام است و روز فرخندهء مباركى است